Akredytowane badania biegłości dla laboratoriów badawczych
Norma PN-EN ISO/IEC 17025 wymaga od akredytowanych laboratoriów wykazania kompetencji technicznych poprzez udział w programach badań biegłości lub porównaniach międzylaboratoryjnych. OIKOS jest jednym z kilku akredytowanych przez PCA organizatorów badań biegłości na polskim rynku wśród laboratoriów badawczych. Organizujemy badania biegłości od 2021 roku i obecnie prowadzimy dziewięć akredytowanych programów obejmujących hałas, wibracje, oświetlenie, mikroklimat, pył, czynniki chemiczne — wykorzystywanych przez laboratoria w całej Polsce w celu utrzymania ich akredytacji.
Dziewięć akredytowanych programów badań biegłości i jeden nieakredytowany program.
Programy akredytowane oznaczone są literą A i mieszczą się w zakresie akredytacji PT 010. Na rok 2026 oferujemy dziewięć programów akredytowanych oraz dodatkowy program PT-Cr VI — oznaczanie związków chromu sześciowartościowego na filtrach — realizowany poza zakresem PT 010. Każdy program wymaga minimalnie sześciu uczestniczących laboratoriów. Po każdej rundzie uczestnicy otrzymują szczegółowy raport statystyczny z oceną wyników (z-score lub odpowiednikiem), przeznaczony do wykorzystania w własnym systemie jakości:
Harmonogram realizacji na rok 2026
Dziewięć akredytowanych programów badań biegłości w trzech rundach w 2026 roku w ramach PT 010 (PN-EN ISO/IEC 17043:2023-10). Nieakredytowany program PT-Cr VI realizowany jest w formie jednej dodatkowej rundy poza harmonogramem. Status akredytacji oraz aktualny zakres można zweryfikować na stronie Polskiego Centrum Akredytacji www.pca.gov.pl w wykazie akredytowanych organizatorów PT.
PT-H — Hałas na stanowiskach pracy
| Runda | Data zgłoszenia udziału | Planowana data badań biegłości | Ostateczna data wysłania sprawozdania |
|---|---|---|---|
| I | 23.02.2026 | 02.03.2026 | 07.04.2026 |
| II | 18.05.2026 | 25.05.2026 | 07.07.2026 |
| III | 21.09.2026 | 28.09.2026 | 09.11.2026 |
PT-EH — Hałas środowiskowy
| Runda | Data zgłoszenia udziału | Planowana data badań biegłości | Ostateczna data wysłania sprawozdania |
|---|---|---|---|
| I | 23.02.2026 | 02.03.2026 | 14.04.2026 |
| II | 18.05.2026 | 26.05.2026 | 08.07.2026 |
| III | 21.09.2026 | 29.09.2026 | 10.11.2026 |
PT-DR — Drgania
Środowisko pracy – drgania mechaniczne działające na organizm człowieka przez kończyny górne
Skuteczne ważone częstotliwościowo przyspieszenie drgań. Metoda pomiarowa bezpośrednia. Ekspozycja dzienna wyrażona w postaci równoważnej energetycznie dla 8 godzin działania sumy wektorowej skutecznych, skorygowanych częstotliwościowo przyspieszeń drgań, wyznaczonych dla trzech składowych (ahwx, ahwy, ahwz) (z obliczeń).
| Runda | Data zgłoszenia udziału | Planowana data badań biegłości | Ostateczna data wysłania sprawozdania |
|---|---|---|---|
| I | 23.02.2026 | 03.03.2026 | 15.04.2026 |
| II | 18.05.2026 | 25.05.2026 | 07.07.2026 |
| III | 21.09.2026 | 28.09.2026 | 09.11.2026 |
PT-G — Gazy (Tlenek węgla)
Metoda pomiaru bezpośrednia. Wskaźnik narażenia (z obliczeń).
| Runda | Data zgłoszenia udziału | Planowana data badań biegłości | Ostateczna data wysłania sprawozdania |
|---|---|---|---|
| I | 23.02.2026 | 03.03.2026 | 15.04.2026 |
| II | 18.05.2026 | 26.05.2026 | 08.07.2026 |
| III | 21.09.2026 | 29.09.2026 | 10.11.2026 |
PT-ORG — Substancje organiczne (Toluen)
| Runda | Data zgłoszenia udziału | Planowana data badań biegłości | Ostateczna data wysłania sprawozdania |
|---|---|---|---|
| I | 23.02.2026 | 04.03.2026 | 16.04.2026 |
| II | 18.05.2026 | 27.05.2026 | 09.07.2026 |
| III | 21.09.2026 | 30.09.2026 | 12.11.2026 |
PT-OS — Oświetlenie
| Runda | Data zgłoszenia udziału | Planowana data badań biegłości | Ostateczna data wysłania sprawozdania |
|---|---|---|---|
| I | 23.02.2026 | 04.03.2026 | 16.04.2026 |
| II | 18.05.2026 | 27.05.2026 | 09.07.2026 |
| III | 21.09.2026 | 30.09.2026 | 12.11.2026 |
PT-P — Pyły
– frakcja wdychalna
– frakcja respirabilna
Pobieranie próbek i analiza wagowa Wskaźnik narażenia (z obliczeń)
| Runda | Data zgłoszenia udziału | Planowana data badań biegłości | Ostateczna data wysłania sprawozdania |
|---|---|---|---|
| I | 23.02.2026 | 05.03.2026 | 17.04.2026 |
| II | 18.05.2026 | 28.05.2026 | 10.07.2026 |
| III | 21.09.2026 | 01.10.2026 | 13.11.2026 |
PT-HU — Hałas ultradźwiękowy
Maksymalne poziomy ciśnienia akustycznego w i-tym paśmie tercjowym o częstotliwościach środkowych od 10
kHz do 40 kHz
Metoda pomiaru bezpośrednia
Równoważne poziomy ciśnienia akustycznego w i-tym paśmie tercjowym o częstotliwościach środkowych od 10 kHz do 40 kHz odniesiony do 8-godz. dobowego wymiaru czasu pracy (z obliczeń).
| Runda | Data zgłoszenia udziału | Planowana data badań biegłości | Ostateczna data wysłania sprawozdania |
|---|---|---|---|
| I | 23.02.2026 | 05.03.2026 | 17.04.2026 |
| II | 18.05.2026 | 28.05.2026 | 10.07.2026 |
| III | 21.09.2026 | 01.10.2026 | 13.11.2026 |
PT-M — Mikroklimat
Środowisko pracy — mikroklimat gorący
Temperatura poczernionej kuli
Wilgotność powietrza
Prędkość powietrza
Metoda pomiaru bezpośrednia
Wskaźnik PMV (z obliczeń)
Temperatura powietrza
Temperatura wilgotna naturalna
Temperatura poczernionej kuli
Metoda pomiaru bezpośrednia
Wskaźnik WBGT (z obliczeń)
| Runda | Data zgłoszenia udziału | Planowana data badań biegłości | Ostateczna data wysłania sprawozdania |
|---|---|---|---|
| I | 23.02.2026 | 06.03.2026 | 20.04.2026 |
| II | 18.05.2026 | 29.05.2026 | 11.07.2026 |
| III | 21.09.2026 | 02.10.2026 | 16.11.2026 |
PT-Cr VI — Związki chromu sześciowartościowego
Próbka A2 – filtr z włókna szklanego o średnicy 25 mm z naniesioną ustaloną ilością związków chromu VI – wyższe stężenie
Jeden filtr kontrolny, bez naniesionego analitu.
| Stage | Date |
|---|---|
| Data zgłoszenia udziału | 25.02.2026 |
| Rozpoczęcie badań / wysyłka obiektów badań biegłości | 04.03.2026 |
| Zakończenie badań / przesyłanie wyników | 11.03.2026 |
| Data wysłania sprawozdania | 23.04.2026 |
Wzorzec, według którego testowane są inne laboratoria
OIKOS posiada zarówno akredytację AB 934 (badania laboratoryjne zgodnie z PN-EN ISO/IEC 17025), jak i PT 010 (organizator badań biegłości zgodnie z PN-EN ISO/IEC 17043) — podwójna pozycja unikalna na polskim rynku laboratoriów BHP i środowiskowych. Nasze programy badań biegłości są projektowane przez specjalistów z codziennym doświadczeniem w wykonywaniu tych samych akredytowanych pomiarów, które są przedmiotem testowania uczestników. Przekłada się to na realistyczne scenariusze pomiarowe, odpowiednio przygotowane próbki testowe oraz wiarygodne wartości referencyjne.
Udział w badaniach biegłości jest wymogiem regulacyjnym — nie deklaracją marketingową. Punkt 7.7 normy PN-EN ISO/IEC 17025 zobowiązuje akredytowane laboratoria do monitorowania kompetencji technicznych poprzez programy porównań międzylaboratoryjnych lub badań biegłości. Brak udokumentowanego udziału w akredytowanych badaniach biegłości może stanowić podstawę do stwierdzenia niezgodności podczas audytu PCA i skutkować zawieszeniem lub cofnięciem akredytacji. Aby zarejestrować się na rundę 2026 lub pobrać opisy programów, prosimy o kontakt: szkolenia@oikoslab.pl.
FAQ
Pytania dotyczące badań biegłości
Dlaczego nasze akredytowane laboratorium musi uczestniczyć w badaniach biegłości?
Punkt 7.7 normy PN-EN ISO/IEC 17025 zobowiązuje laboratoria do monitorowania kompetencji technicznych poprzez porównania międzylaboratoryjne lub programy badań biegłości. Brak udokumentowanego udziału w akredytowanych badaniach biegłości może stanowić podstawę do stwierdzenia niezgodności podczas audytu PCA i skutkować zawieszeniem lub cofnięciem akredytacji. Badania biegłości nie są zatem opcjonalne — stanowią strukturalny wymóg systemu jakości.
Jak w praktyce przebiega udział w badaniach biegłości?
Po rejestracji laboratorium otrzymuje umowę uczestnictwa, instrukcje programu oraz szczegółowy harmonogram. W wyznaczonym oknie pomiarowym zespół wykonuje pomiary przy użyciu własnego sprzętu i procedur, a następnie przesyła wyniki do OIKOS w określonym formacie. Przeprowadzamy analizę statystyczną zgodnie z PN-EN ISO/IEC 17043 i dostarczamy indywidualny raport z oceną wyników.
Czy programy poza zakresem PT 010 są nadal przydatne?
Tak. Programy oznaczone literą A mieszczą się w zakresie akredytacji PT 010 i stanowią formalny dowód dla audytów PCA. Programy poza tym zakresem są nadal wartościowymi porównaniami międzylaboratoryjnymi, które przyczyniają się do systemu jakości i walidacji metod, jednak nie powinny być przedstawiane jako akredytowane badania biegłości w dokumentacji audytowej.
Czym różnią się akredytowane programy badań biegłości od programu PT-Cr VI?
OIKOS organizuje dziewięć akredytowanych programów badań biegłości — PT-DR, PT-H, PT-EH, PT-G, PT-ORG, PT-OS, PT-P, PT-HU i PT-M — zgodnie z PT 010 (PN-EN ISO/IEC 17043:2023-10). Programy oznaczone literą A wskazują, że runda jest akredytowana. Udział w nich jest uznawany przez audytorów PCA jako dowód kompetencji laboratorium.
Program PT-Cr VI jest poza zakresem akredytacji. Nie ma statusu akredytowanego, ale jest zaprojektowany i prowadzony przez ten sam zespół OIKOS, stosujący te same zasady metodologiczne, procedury przygotowania próbek i ramy oceny statystycznej. To, czy uwzględnić wyniki programu PT-Cr VI w dokumentacji zarządzania jakością, zależy od laboratorium zamawiającego, w świetle wymagań organu akredytacyjnego.
Kiedy rozpoczynają się rundy 2026?
Szczegółowe harmonogramy dla każdej rundy programu zawarte są w dostępnych do pobrania opisach programów. W celu uzyskania aktualnych informacji o terminach rejestracji i oknach pomiarowych prosimy o kontakt: szkolenia@oikoslab.pl. Większość programów posiada wiele okien rejestracyjnych w ciągu roku, dzięki czemu laboratoria mogą dołączyć w terminach odpowiadających ich własnemu harmonogramowi.